Generation Y

Artikel Knack

Impact sociale media volgens TRIMBOS

https://www.trimbos.nl/actueel/nieuws/de-impact-van-sociale-media-op-het-welzijn-is-niet-voor-alle-jongeren-hetzelfde/

Het psychologisch mechanisme waarbij jongeren hun emoties afschermen voor schokkende beelden op sociale media wordt gedreven door een combinatie van desensibilisatie, emotionele afvlakking en cognitieve coping.

1. Desensibilisatie (Gewenning)

Wanneer jongeren herhaaldelijk worden blootgesteld aan beelden van geweld of rampen, treedt er gewenning op in de amygdala, het emotionele alarmcentrum van de hersenen. De initiële schokreactie neemt af omdat de hersenen de beelden gaan categoriseren als 'normaal' of 'voorspelbaar' binnen de digitale omgeving. 

https://www.nji.nl/kennis/ontwikkeling/jongere-sociaal-emotioneel-emoties-stress-en-groepsdruk#:~:text=Het%20sociale%20deel%20van%20de,voor%20de%20mening%20van%20anderen.

2. Emotionele afvlakking als bescherming

Om mentale overbelasting te voorkomen, hanteren de hersenen een zelfbeschermingsmechanisme genaamd emotionele afvlakking (emotional blunting). Dit werkt als een psychologisch schild:

• Dissociatie: Jongeren nemen emotioneel afstand van de beelden om de angst of machteloosheid niet volledig te hoeven voelen.

• Compassiemoeheid: Door de constante stroom aan ellende raakt de capaciteit om mee te leven 'uitgeput'. Dit wordt ook wel secundaire traumatisering of vicarious trauma genoemd.

https://news.llu.edu/health-wellness/children-and-technology-how-early-screen-exposure-fueling-mental-health-concerns#:~:text=mental%20health%20concerns-,Children%20and%20technology:%20how%20early%20screen%20exposure%20is%20fueling%20mental,their%20tech%2C%E2%80%9D%20Westover%20says.

3. De rol van algoritmes en doomscrolling (2025-2026)

Recente onderzoeken uit 2025 en 2026 tonen aan dat algoritmes (zoals die van TikTok en Instagram) jongeren in 'negatieve spiralen' kunnen trekken door steeds intensere beelden voor te schotelen. 

• Snelheid: De snelle opeenvolging van video's geeft jongeren geen tijd om de emotionele impact van een ramp te verwerken voordat de volgende clip verschijnt.

• Cognitieve overbelasting: De hersenen kunnen de hoeveelheid informatie niet aan, waardoor ze 'overschakelen' op een passieve, emotieloze consumptiestand. 

4. Ontwikkeling van het puberbrein

Bij jongeren is de prefrontale cortex (verantwoordelijk voor emotieregulatie) nog in ontwikkeling, terwijl het sociale en emotionele brein al zeer actief is. Hierdoor zijn ze extra vatbaar voor de negatieve impact van schokkende content, maar ook sneller geneigd om zich psychologisch 'af te sluiten' als overlevingsstrategie.